In een productieomgeving voeren operators dagelijks taken uit waarbij dezelfde spieren en gewrichten herhaaldelijk worden belast. Wanneer deze herhaalde bewegingen gepaard gaan met ongemakkelijke houdingen, een hoog werktempo of een slecht aangepaste werkplek, kunnen ze vermoeidheid, ongemak en musculoskeletale aandoeningen (MSA) veroorzaken. Het verbeteren van de ergonomie van werkplekken is daarom een belangrijke hefboom om zowel de arbeidsomstandigheden te verbeteren als de industriële prestaties te verhogen.
Waarom aandacht besteden aan herhaalde bewegingen in de productie?
Herhaalde bewegingen maken deel uit van veel industriële activiteiten: assemblage, verpakken, kwaliteitscontrole, orderverwerking en intern transport. Wanneer deze bewegingen gedurende meerdere uren worden herhaald, kunnen ze de fysieke vermoeidheid verhogen en geleidelijk de precisie en concentratie van operators verminderen.
Een aanpak gericht op ergonomie in de productie houdt in dat de werkplek, gereedschappen en werkorganisatie worden afgestemd op de mogelijkheden van de operator. Het doel is om onnodige belasting te beperken en tegelijkertijd het uitvoeren van werkzaamheden te vergemakkelijken.
Hoe verbetert u de ergonomie van een productieplek?
Met verschillende eenvoudige maatregelen kan de impact van herhaalde bewegingen worden verminderd.
Door de hoogte van de werkplek aan te passen, kunnen onder andere vooroverbuigingen van de rug en ongemakkelijke houdingen worden beperkt. Een verstelbare werkplek kan worden aangepast aan de lichaamsbouw van elke operator en aan de verschillende uitgevoerde taken.
Door gereedschappen en componenten binnen handbereik te plaatsen, worden verplaatsingen, het uitstrekken van de arm en herhaalde draaibewegingen van het lichaam verminderd. De inrichting van de werkplek moet daarom een natuurlijke workflow bevorderen en onnodige bewegingen beperken.
Het gebruik van ergonomische uitrusting kan bepaalde werkzaamheden eveneens vergemakkelijken: schuine houders, systemen voor het presenteren van componenten, hulpmiddelen voor het vastpakken of meubilair dat is ontworpen voor de specifieke eisen van de productie.
Ten slotte maakt bewegingsanalyse het mogelijk om de meest belastende werkzaamheden te identificeren en samen met de teams op de werkvloer naar geschikte oplossingen te zoeken. Het observeren van de werkelijke werkomgeving is essentieel om een doeltreffende verbeteringsaanpak op te zetten.
Ergonomie en industriële prestaties: twee complementaire uitdagingen
Het verbeteren van de ergonomie draait niet alleen om het verhogen van het comfort van operators. Een beter ontworpen werkplek kan werkzaamheden ook vergemakkelijken, onnodige bewegingen verminderen en vermoeidheid gedurende de werkdag beperken.
Ergonomie maakt dan ook volledig deel uit van een Lean-aanpak en van continue verbetering. Door herhaalde bewegingen, verplaatsingen en de belasting van de werkplek te analyseren, kan het bedrijf concrete verbeterpunten identificeren en tegelijkertijd operators betrekken bij de transformatie van hun werkomgeving.
In de productie maakt het ontwikkelen van ergonomie het dus mogelijk om de mens centraal te stellen in de prestaties, door te streven naar een betere balans tussen operationele efficiëntie, kwaliteit en arbeidsomstandigheden.
